مدیر کل دفتر سرمایه‌گذاری‌های خارجی در گفت و گو با سیاست روز:بورس مجرای منطقی تولید و گردش سرمایه‌هاست

مدیر کل دفتر سرمایه‌گذاری‌های خارجی در گفت و گو با سیاست روز:بورس مجرای منطقی تولید و گردش سرمایه‌هاست
آمار جذب سرمایه گذار خارجی در سال گذشته، 86 درصد رشد داشته است؛ «در آیین نامه جدید محدودیت های سرمایه‌گذاری خارجی برطرف شده است ؛ رقم جذب سرمایه‌گذار خارجی در سال گذشته بالای 3 میلیارد دلار بوده است؛» 14 میلیارد دلار از پروژه‌های مجوز گرفته مان منتظر قطعیت طرح تحول اقتصادی است و... . مطالب فوق بخشی از سخنان سامان قاسمی، مدیرکل دفتر سرمایه‌گذاری‌های خارجی است. وی پاسخ‌گوی پرسش‌های سیاست روز بود که در ذیل می‌آید.


 نازنین نامور:


در خصوص سرمایه گذاری خارجی در بورس کشور توضیحاتی دهید.


سرمایه‌گذاری در بورس سال‌‌هاست که در کشور مطرح بوده و حتی آیین نامه ای هم برای آن در نظر گرفته شده بود که البته محدودیت‌هایی را برای سرمایه‌گذاران خارجی ایجاد می‌کرد. این آیین نامه در سال جاری تغییر کرده و اصلاحاتی در آن ایجاد شده است به نحوی که بستر کار برای سرمایه گذار خارجی فراهم شود.

مشکلات موجود در آیین نامه چه بوده و چه تغییراتی در آن لحاظ شده است؟


در آیین نامه قبل مواردی وجود داشت که چندان مورد پسند سرمایه گذار خارجی نبود. قبل از اینکه شاهد مثالی برای این موارد ذکر کنم اچازه بدهید توضیح دهم که سرمایه‌گذار در بورس به دو معنی است. یک گروه کسانی هستند که تنها برای بورس بازی وارد بورس می‌شوند و درپی خرید سهام شرکت‌ها هستند. این افراد هرگز وارد مدیریت شرکت ها نمی‌شوند و تنها از محل بالا رفتن قیمت ها سود به دست می آورند. گروه دوم هم کسانی هستند که پس از خریداری سهام شرکت ها عضو هیات مدیره آن شرکت شده و به عنوان سرمایه‌گذاران کارخانه باقی می‌مانند و کار می‌کنند . گروه دوم با مشکل چندانی مواجه نبودند چرا که از مجوز قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذار خارجی بهره مند می‌شدند و دولت مجوز سرمایه گذاری به آنها می‌داد و بر اساس آن ملی شدن ، مصادره و بقیه عملیات را دولت برای آنها تضمین می‌کرد؛ در واقع ریسک سیاسی یا ریسک دولتی را به سرمایه‌گذار خارجی می دادیم .


پس مشکلات موجود در آیین نامه بیشتر مخصوص گروه دوم بود.


بله، به عنوان مثال در گذشته سرمایه‌گذار خارجی که وارد بورس می‌شد باید سرمایه اش سه سال در کشور باقی می‌ماند این یکی از قیدهایی بود که برای سرمایه گذاران مشکل ایجاد می‌کرد که در آیین نامه جدید برطرف شد یعنی هم اکنون سرمایه‌گذار خارجی این تعهد را ندارد.


لطفا در خصوص عملکرد گروه دوم هم توضیحاتی ارائه کنید.


گروه دوم برای مدیریت سرمایه گذاری در پروژه های موجود کشور وارد بازار کار می شوند. البنه باید به این نکته هم توجه شود که اساسا دو نوع سرمایه گذاری وجود دارد یکی آنکه هیچ چیز از پیش آماده شده ای وجود ندارد و سرمایه‌گذار خود برای انجام کار اقدام می کند و پس از دریافت مجوز‌ها مدیریت امور را به دست می گیرد و در نو ع دوم زمینه فعالیت آماده است ، سرمایه گذار در یک کارخانه یا شرکت موجود سرمایه‌گذاری می‌کند و به این ترتیب واردحوزه مدیریت شده و در جریان امور و تصمیم گیری ها قرار
می گیرد. یکی از روش های سرمایه‌گذاری در کارخانه‌های موجود سرمایه‌گذاری در بورس است. در آیین نامه جدید گرفتن مجوز سرمایه‌گذاری خارجی را هم اختیاری کرده‌ایم این مورد هم در آیین نامه قبلی اجباری بوده است یعنی سرمایه گذار حتما باید مجوز سرمایه‌گذاری خارجی وزارت اقتصاد را هم می‌گرفت اما در حال حاضر و با اصلاح این مورد در آیین نامه جدید، سرمایه‌گذار خارجی تنها در صورت علاقه برای گرفتن لایسنس به ما مراجعه می‌کند و در غیر این صورت مستقیما به بورس می‌رود.


اهمیت و نقش ورود سرمایه های خارجی به بورس چیست؟


طبق نیازسنجی‌های انجام شده در سال های گذشته در راستای رسیدن به اهداف توسعه، آمار نشان داده که همیشه شکافی بین نیاز و سرمایه موجود در کشور وجود داشته است به همین خاطر برنامه ریزی ها در جهت استفاده از منابع مالی خارجی طراحی شده است.

 منابع خارجی هم به دو دسته وام ها و سرمایه گذاری‌ها تقسیم می‌شود. وام ها که با تضمین دولت یا بانک ها اجرا می‌شود مثلا برای اجرای یک پروژه نیروگاهی از بانک خارجی وام گرفته می شود، دولت ایران این وام را تضمین می‌کند و شرکت ایرانی هم آن را انجام می دهد. بازپرداخت اقساط این وام در هر صورت به عهده تضمین کننده است اما در بحث سرمایه گذاری ها ریسک پروژه به سرمایه گذار خارجی باز می‌گردد. در مورد اول اگر نیروگاه راه اندازی شود اما نتواند برق تولید کند کماکان باید قسط وام را بدهیم بدون هیچ توجیهی اما اگر مقوله سرمایه گذاری باشد و نیروگاه ساخته شده نتواند برق تولید کند تمام سود و زیان حاصله برعهده خود سرمایه گذار است و از آنجا که هر سرمایه گذاری برای به نتیجه پروزه و کسب سود تلاش مضاعف می کند دولت ها بیشتر به این روش تمایل دارند. اساسا در حال حاضر رقابتی بین کشورها به وجود آمده و همه سعی می‌کنند سرمایه ‌گذار ها ی خارجی بیشتری را به سمت کشور متبوع خود بکشانند.
 
در ایران هم در حال حاضر بیشترین منابعی که به آن نیاز است برای توسعه سرمایه گذاری در بخش خصوصی سازی است و یکی از مکان هایی که زمینه خصوصی سازی در آن فراهم است بورس است. حضور سرمایه گذارهای خارجی در بورس از نظر اینکه می‌توانیم شرکت های مد نظر خصوصی سازی را به سرمایه گذارها واگذار کنیم، حائزاهمیت است. در کل می توان گفت منابعی که به بورس وارد می‌شوند به توسعه کشور کمک می‌کنند و یکی از بهترین روش های ورود سرمایه به کشور بورس است.


میزان استقبال سرمایه گذاران خارجی در بورس ایران چقدر بوده و آیا تحریم ها اثری بر روند کارها داشته است؟


یکی از دلایلی که بر اهمیت سرمایه گذاری تاکید می شود این است که تحریم نتوانسته سرمایه گذاری خارجی را محدود کند. بحث وام با بحث سرمایه گذاری جداست در حیطه وام دادن و گرفتن چیدمانی در دنیا به وجود آمده که تحت کنترل دولت هاست به عنوان مثال اگر بخواهیم از یک بانک ایتالیایی وام بگیریم حتما شرکت بیمه اعتبارات صادراتی آن (ساچه) باید آن را بیمه کند در غیر این صورت بانک ها اجازه وام دادن را ندارند یا به دلیل ریسک بالا این کار را انجام نمی‌دهند بنابراین از آنجا که تمام شرکت های بیمه اعتباری کشورها دولتی هستند و دولت‌ها اجازه می‌دهند که به این کشور اعتبار بدهید یانه بنابراین وقتی تحریم ها علیه ایران انجام شد اولین قدمی که دولت های تحریم کننده برداشتند این بود که موسسات بیمه اعتباری خود را محدود کردند. بانک های خارجی به دادن وام تمایل داشتند اما بیمه ها به آنها اجازه نمی دادند پس وام ها محدود شد.
 در خصوص سرمایه گذاری چنین محدودیت هایی وجود ندارد. سرمایه‌گذار ‌ها معمولا اشخاص یا شرکت ها هستند که دولت نمی تواند برای آنها تعیین تکلیف کند که ایران را تحریم کنید و یا در آنجا سرمایه گذاری نکنید. در یکی دو سال اخیر هم سیاست گذاری ما بر مبنای سرمایه گذاری شرکت های کوچک و متوسط بوده است یعنی حتی دنبال شرکت های بزرگ و چند ملیتی هم نرفته ایم که تحریم ها بتواند روی آنها اثر بگذارد.


میزان سرمایه گذاری خارجی در سال گذشته چقدر بوده است؟


آمار جذب سرمایه گذار خارجی در سال گذشته 86 درصد رشد داشته است. رقم جذب سرمایه‌گذار خارجی در سال گذشته بالای 3 میلیارد دلار بوده و این بیانگر این واقعیت است که تحریم ها نتوانسته بر این امر اثر گذار باشد.


در آستانه اجرای طرح تحول اقتصادی و هدقمند شدن یارانه ها هستیم . فکر می کنید اجرای این طرح چه اثری بر میزان مشارکت سرمایه گذاران داخلی داشته باشد؟

اجرای طرح تحول ابعاد قضیه را واقعی می‌کند بخصوص در برخی بخش ها مثل انرژی؛ یکی از مشکلاتی که سال هاست با سرمایه‌گذاران خارجی داریم این است که آنها نمی توانند در ایران بلند مدت تصمیم گیری کنند. هر وقت بحث انرژی شده همیشه نگران بودند که دولت ایران 5 سال دیگر گاز، نفت، برق و... را با چه نرخی به ما تحویل می‌دهد. در حال حاضر به سمتی در حال حرکتیم که فرمولی برای بلند مدت داشته باشیم و این به سرمایه گذار اجازه می دهد که با دید باز تصمیم گیری کند.


شما هدفمند کردن را مثبت ارزیابی می کنید؟


در بخش بورس و سرمایه‌گذاری های خارجی صددرصد. ما یک سال است منتظریم این فرمول نهایی شود. 14 میلیارد دلار از پروژه های مجوز گرفته مان منتظر قطعیت این موضوع هستند.
در بسیاری از کالاهایمان با سوبسید عمل می‌کنیم و وضعیت کالاهایی که با سوبسید سروکار دارد برای سرمایه گذار خارجی که بخواهد در آن سرمایه گذاری کند مبهم است. به عنوان مثال سرمایه گذار خارجی می خواهد در بخش برق سرمایه گذاری کند. قیمت تمام شده برق تولیدی هر کیلو وات 65 سنت تمام می شود اما توانیر آن را به قیمت 15 سنت خریداری می کند مابه التفاوت این 50 سنت را باید تضمین داد. این تضامین چیزی است که خیلی برای سرمایه گذار خارجی مطلوب نیست اما اگر هدفمند کردن اتفاق بیفتد قیمت به نحوی می‌شود که سرمایه گذار می تواند به بازار عرضه کند ضمن آنکه در حیطه مطالعاتی دقت عمل بالامی رود و هم اطمینان کار بیشتر شود.

قرار بود در اوایل مهر آغاز پذیره نویسی صندوق ارزی ایرانیان را داشته باشیم.


صندوق ارزی ایرانیان یکی از ابزارهای جدید تامین مالی است که قرار است برای اولین بار در ایران انجام شود. طبق مقررات، بورس متولی ایجاد این کار است. این صندوق با این دیدگاه وارد شده تا بتواند سرمایه های ایرانیان مقیم خارج را جذب کرده و در نهایت به تامین مالی پروژه های مدنظر کمک کند. این صندوق در کیش ثبت و راه اندازی شده است . مجوز سرمایه‌گذاری خارجی را هم دریافت کرده و تنها منتظر ابلاغ مجوز است. به محض ابلاغ مجوز، پذیره نویسی آغاز خواهد شد. در حال حاضر یک سری اشکالات جزیی وجود دارد که به محض برطرف شدن رفع خواهد شد.


در خصوص همایش های بین المللی فرصت های سرمایه گذاری ایران که تا کنون برگزار کرده اید هم توضیح دهید.


در همایش های بین المللی فرصت های سرمایه گذاری ایران بیشتر پروژه هایمان را که در 2 سال اخیر در سراسر کشور شناسایی شده اند، عرضه می کنیم و با تکمیل و در اختیار گذاشتن اطلاعات به سرمایه گذار خارجی در زمینه نرخ بازگشت سرمایه، ارزش حال سرمایه و... فرصت تصمیم گیری درست را به سرمایه گذار خارجی می دهیم.
این همایش ها در سال گذشته در 9 کشور برگزار شده و امسال هم طبق برنامه در 6 ماهه دوم در 8 کشور برگزار خواهدشد. این همایش ها در ایران هم برگزار می شود یعنی به ازای برگزاری 3 تا 4 همایش خارجی یک همایش در ایران برگزار می‌کنیم. 28 مهرماه هم همایش یاسوج در کهگیلویه و بویر احمد برگزار خواهد شد. هدف در این همایش ها ایجاد پیوند بین بخش خصوصی صاحب پروژه و سرمایه‌گذار خارجی است تا بتوانند با هم مشارکت کنند.
در این خصوص یک سایت اینترنتی هم به آدرس

WWW.IIO.IR ایجاد کرده ایم و تمام فرصت های سرمایه گذاری کشور را در این سایت می گذاریم. قابلیت این سایت در هوشمند بودن آن است به نحوی که هرکس وارد سایت شود مانیتور شده و هر پروژه ای را که می‌بیند ردیابی می شود .اگر مایل به سرمایه‌گذاری بود مدارک تکمیلی برایش فرستاده می شود. اگر هم پروژه موردپسند وی نبود پروژه های مشابه را برایشان ارسال می کنیم یعنی بین سرمایه گذار خارجی و صاحب پروژه ایرانی ارتباط ایجاد می کنیم و در کنارش اطلاعات زیادی درباره سرمایه‌گذاری در ایران به آنها می دهیم.
این اطلاعات شامل آمار سرمایه ‌گذاری خارجی کل کشور در کل سال هایی که سرمایه گذاری شده وجود دارد. از طرف دیگر اگر سرمایه ‌گذار بخواهد در هر کدام از استان های ما سرمایه گذاری کند نقشه ایران در سایت موجود است که با کلیک کردن بر روی آن فهرست پروژه های سرمایه گذاری خارجی آن استان را می بیند. در این مورد هم سرمایه گذار خارجی می تواند پروژه را بر مبنای بخش یا زیر بخش، مبلغ، محل و ... جستجو کند که در فهرست ارائه شده ریز اطلاعات داده خواهد شد.
۲ آبان ۱۳۸۹ ۱۲:۱۳

نظرات بینندگان


تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید


تماس با ما

تهران ، میدان امام خمینی (ره) خیابان باب همایون خیابان صور اسرافیل خیابان داور - وزارت امور اقتصادی و دارایی -  سازمان سرمایه گذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران

بارکد2

صندوق پستی: 4618/ 11365
 
ساعت کاری سازمان سرمایه گذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران از روز شنبه تا چهارشنبه از ساعت 8 تا 16 می باشد.
MAP